In de polder bij Oud Ede is het zover: de eerste grootschalige, machinale rijstoogst is een feit. Wat begon als landbouwexperiment, raakt direct aan een ecologisch vraagstuk van ons land; hoe gaan we om met de veenweidegebieden?
De Nederlandse veengronden zijn drooggepompt om koeien te laten grazen en grasproductie mogelijk te maken. Dit lage grondwaterpeil leidt echter tot bodemdaling én CO2-uitstoot. Om het waterpeil in de polder te verhogen, wordt 'natte teelt' al langer genoemd als kansrijke maatregel. Rijst is bij uitstek een gewas dat goed groeit in natte omstandigheden. Door rijst op de veengronden te telen kan de CO2-uitstoot uit dalende veenbodems worden gereduceerd en wordt het watersysteem robuuster en beter ingericht op natte periodes en waterveiligheid.
Van experiment naar businesscase
Maar hoe ziet de economische toekomst eruit voor de boeren in de polder? Wat is haalbaar? Een omschakeling van melkveehouderij of reguliere akkerbouw naar natte teelten vraagt niet alleen om andere machines, maar ook een nieuwe keten en ander verdienmodel. De stap naar een machinale oogst is dan ook cruciaal; het laat zien dat opschaling technisch dichterbij is dan velen vermoeden. Dit soort pioniersprojecten dwingen ons om out-of-the-box te denken over de toekomst van het Nederlandse landelijk gebied.
Boer Sander Roeleveld heeft de rijst geoogst en vertelde dat de rijstteelt niet een vervanging van maar een aanvulling op de huidige productie is. "Ik wil laten zien dat verandering heel makkelijk is en dat het heel snel kan gaan. We moeten echter niet stoppen met wat we doen. We kunnen er iets naast doen, waardoor het hele systeem houdbaar blijft. De koe blijft voor de melk en de rijst komt voor de mens."
Benieuwd naar meer? Lees het hele artikel en bekijk de video op de website van Universiteit Leiden.