Planten, bodem en micro-organismen als bacteriën en schimmels zijn samen één geheel, nog veel meer dan we tot nu toe dachten. Dat laat nieuw onderzoek zien.
Leidse wetenschappers hebben ontdekt dat planten sterk worden beïnvloed door hun ‘buren’. Niet alleen bovengronds, maar ook via verborgen netwerken in de bodem. Hun bevindingen zetten bestaande ideeën over hoe planten hun omgeving beïnvloeden op zijn kop en kunnen bijdragen aan duurzamere landbouw.
Buren zijn belangrijk – voor mensen, maar zeker ook voor planten. Hoewel planten vaak afzonderlijk worden bestudeerd, laat nieuw Leids onderzoek van Mireadili Kuerban, Sofia Gomes en Martijn Bezemer zien dat naburige planten grote veranderingen teweegbrengen onder de grond.
Tot nu toe werden planten meestal als op zichzelf staande organismen gezien. Dit onderzoek laat juist zien dat planten, bodem en micro-organismen als bacteriën en schimmels samen één geheel vormen, dat sterk wordt beïnvloed door welke planten naast elkaar groeien.
Een ontbrekende schakel in onderzoek
Wetenschappers wisten al dat planten samenwerken met micro-organismen in de bodem. Maar die relaties worden meestal in afzonderlijk gekweekte planten bestudeerd, legt Bezemer uit. ‘In andere onderzoeksgebieden kijken we juist naar interacties tussen planten en de bodem, en tussen planten onderling, maar daar wordt geen aandacht besteed aan de wisselwerking met micro-organismen. Die werelden zijn nauwelijks met elkaar verbonden.’
Door die scheiding werd de invloed van naburige planten vaak over het hoofd gezien. ‘Het is gewoon makkelijker om één interactie tegelijk te bestuderen, en daar blijft het dan vaak bij,’ zegt Kuerban.
Een simpel idee, duizenden potten
Om hun idee te testen, voerden de onderzoekers een grootschalig experiment uit. Het idee was eenvoudig: laat planten groeien in aarde, meet welke micro-organismen aanwezig zijn, en voeg vervolgens een andere plant toe om te zien wat er verandert.
‘We hebben planten gekweekt met en zonder microben, en daarna een tweede plant toegevoegd,’ zegt Kuerban. ‘Het idee is simpel, maar de schaal is enorm: duizenden potten.’
Dat is aanzienlijk groter dan de meeste experimenten in dit vakgebied. De onderzoekers kweekten en maten elke plant met zorg, en analyseerden de aanwezige micro-organismen zeer uitgebreid. Het onderzoek nam daardoor meerdere jaren in beslag.